Quyết định lựa chọn nền tảng nào để thể hiện tác phẩm đều dựa trên tính chất của tác phẩm, cách truyền tải cũng như cách bạn muốn thể hiện kĩ năng khác nhau của mình.

Mọi cá nhân sáng tạo cần có cho mình một trang web cá nhân: Đây được coi là một tuyên ngôn bất di bất dịch qua nhiều năm. Còn cách nào tốt hơn để phản ánh kĩ năng, những dự án bạn đã làm trước đó bằng một trang cá nhân với lối thiết kế riêng biệt và được đặt với cái tên của chính mình? Còn cách đơn giản nào khác để kết nối với khách hàng tiềm năng hơn là nút “Liên hệ tôi” kèm theo đường dẫn thư cá nhân?

Trong thời đại mà các giám đốc, nhà quản lý nghệ thuật dùng phương tiện xã hội để tìm kiếm cảm hứng và lời mời hợp tác thì trang web cá nhân không còn là phương tiện hữu hiệu để quảng bá tên tuổi của mình. Việc tạo dựng và nâng cấp một trang web cá nhân mất rất nhiều thời gian, trong khi đó các phương tiện xã hội lại có thể nhanh chóng đưa ra thứ bạn cần (mà không phải mất thêm chi phí dịch vụ nào). Do đó câu hỏi đặt ra ở đây là: Liệu một hồ sơ năng lực cá nhân có còn cần thiết không? Chúng tôi đã trao đổi với những nhà thiết kế làm việc trong nhiều lĩnh vực khác nhau để tìm hiểu sự thay đổi về chức năng của một trang web cá nhân trong thời đại kết nối mạng xã hội.

Mạng xã hội và trang web cá nhân?

“Nhân tố thu hút khách hàng mới không chỉ là tác phẩm mà còn là cá tính của bạn. Phương tiện truyền thông có khả năng thể hiện nội dung cũng như cách thức bạn làm việc.”

– Amanda-Li Kollberg và Siri Lee Lindskrog, nhà đồng sáng lập của Studio jetzt-immer.

Phương tiện xã hội đã trở thành phần mở rộng của kết nối ngoài đời thực. Đối với chúng tôi, nó thật sự hiệu quả trong việc thu hút khách hàng.

Những người gặp trong sinh nhật 10 năm trước hay bạn học cũ đã theo dõi chúng tôi bởi các tác phẩm được đăng tải trên Facebook cá nhân. Những người chúng tôi không nghĩ mình sẽ nói chuyện lại có nhu cầu tuyển dụng vị trí nhà thiết kế và họ thực sự liên lạc. Khi đăng tải tác phẩm của mình lên mạng, bạn có dịp nhắc nhở mọi người về sự hiện diện cũng như điều mình làm. Nếu vô tình cần tìm một nhà thiết kế, họ sẽ nhớ ra và điều đó thúc đẩy họ liên lạc bạn.

“Trên Instagram, chúng tôi không chỉ đăng tải tác phẩm hoàn thiện mà còn có quá trình hậu trường.”

Phương tiện xã hội đã cho thấy tiềm năng trong việc thể hiện công việc cũng như cách bạn làm. Trên Instagram, chúng tôi không chỉ đăng tải tác phẩm hoàn thiện mà còn có quá trình hậu trường. Những câu chuyện ấy có thể là hình ảnh chúng tôi đi đây đó và hướng dẫn cách làm poster về workshop và in ấn. Ta đóng vai trò chủ đạo khi thể hiện con người và cách thức ta làm việc. Chúng tôi nghĩ rằng điều này cực kì quan trọng bởi một đội ngũ thiết kế không nhất thiết được khách hàng chọn chỉ vì họ có tác phẩm thực sự tốt. Lý do còn bởi họ là những con người tử tế. Khách hàng thường nghĩ kĩ về kiểu đối tượng mà họ sẽ phải hợp tác trong 8 tiếng một ngày. Instagram là nơi thể hiện “phần người” của một studio.

Instagram stories of Studio Jetzt-immer
Cảnh hậu trường của tác phẩm thực hiện tại Berlin của Studio jetzt-immer.

Chúng tôi từng có những khách hàng theo dõi trên mạng xã hội và tìm hiểu cá tính của chúng tôi trước khi bắt đầu hợp tác. Một ngôi trường tại Đan Mạch đã liên hệ với chúng tôi để bàn về một dự án và nói, “Cá tính của bạn vô cùng phù hợp với chúng tôi.” Đó là một sự kiện kết hợp nhiếp ảnh, hoạt họa, trình diễn và vũ đạo. Lúc đó chúng tôi suy nghĩ rằng, “Nhảy nhót ư? Làm sao họ biết được Siri là một vũ công cơ chứ?” Tất nhiên câu trả lời là vì họ đã theo dõi chúng tôi trên Instagram.

Khoảng thời gian 10 năm trước khi tốt nghiệp, chúng tôi tập trung quá nhiều vào việc khởi tạo trang web studio cá nhân. Tuy nhiên, giờ đây khi hỏi mọi người cách họ tìm ra chúng tôi, câu trả lời thường là thông qua các kênh khác. Trang web đã trở thành lựa chọn thứ 2: Đầu tiên bạn phải có mạng lưới kết nối trước, sau đó trang web chính là công cụ hợp thức hóa. Chúng tôi có thể liên tưởng được rằng những thế hệ sau này, những người sẽ lớn lên và sử dụng các phương tiện ấy, sẽ không cần đến sự hiện hiện của một trang web cá nhân nữa.

“Bạn có toàn quyền tự do kiểm soát trang web của mình. Mọi thứ không chỉ gói gọn trong mô hình lưới khổ 3×3 nữa.”

– Ben Wegscheider, giám đốc sáng tạo và nhà sáng lập của Bureau Cool.

Trên các nền tảng xã hội, mọi thứ đều được thống nhất và đặt theo khuôn khổ: Hệ thống lưới khiến nội dung trở nên đồng nhất, đồng nghĩa là tác phẩm của bạn không được thể hiện một cách tốt và hiệu quả nhất.

Mặt khác, trang web chính là hồ sơ năng lực cá nhân và thiết kế của nó cũng đóng vai trò quan trọng tương tự như phần nội dung còn lại. Nó có thể thiết lập hiệu ứng cảm xúc cũng như thể hiện định hướng cho tác phẩm của bạn. Nếu bạn là một nhà thiết kế web thì đây còn là công cụ thể hiện năng lực. Rất nhiều khách hàng tham khảo trang web khi liên hệ với tôi; họ chia sẻ rằng đó là cách họ chọn lựa mối hợp tác. Họ sẽ ghi nhớ bởi nó nổi bật hơn những trang web khác. Tôi đã thiết kế nó để truyền tải khí chất studio của mình và coi nó như là một bức điêu khắc, một thế giới thể hiện tinh thần và năng lượng của Bureau Cool.

Rủi ro của mạng xã hội

“Bạn không thể kiểm soát triệt để nội dung và tác phẩm của mình trên mạng xã hội, thậm chí có thể làm mất quyền sở hữu chúng.”

Bạn đã giới hạn bản thân nếu không có cho mình một trang web bởi mỗi nền tảng xã hội hay hồ sơ năng lực đều có giới hạn của nó. Ví dụ trên Instagram, không có ai lại viết một bản mô tả dài thượt về tác phẩm của mình. Mọi người sử dụng Instagram để nhìn chứ không phải đọc tác phẩm. Với trang web cá nhân, bạn sẽ có không gian riêng của mình để có thể tìm cách kết hợp nội dung và trình bày nó một cách hợp lý nhất. Bạn sẽ không bị giới hạn bởi những tấm hình cỡ nhỏ. Và nếu bạn chỉ hiện diện trên mạng xã hội, điều gì sẽ xảy ra nếu họ thay đổi thuật toán hoặc thiết kế trình bày nội dung?  Bạn không thể kiểm soát triệt để nội dung và tác phẩm của mình trên mạng xã hội, thậm chí có thể mất đi quyền sở hữu.

Work by design studio Bureau Cool
Thiết kế trang web bởi studio sáng tạo digital Bureau Cool.

Nếu nhà thiết kế chỉ suy nghĩ về cách trình bày tác phẩm trên hệ thống lưới khi dựa vào bố cục của nền tảng phương tiện xã hội, thì bản chất của thiết kế cũng sẽ bị đồng nhất tương tự như vậy. Tôi đã thấy rằng rất nhiều thiết kế có diện mạo tương tự nhau trên những nền tảng công nghệ này. Tôi thấy thiếu đi những thiết kế có khả năng phá vỡ các quy luật hoặc mang tinh thần khác biệt bởi mọi người đang vận hành dưới hệ thống lưới và chạy theo nút “thích”. Một khung thiết kế trắng hoàn toàn sẽ tạo động lực thúc đẩy bạn đi xa hơn, cho phép bạn có không gian để linh hoạt hơn.

Tất cả phụ thuộc vào tính chất tác phẩm và công việc

“Tác phẩm minh họa có xu hướng tồn tại khá tốt trên các phương tiện xã hội. Tuy nhiên đối với các dự án thiết kế phức tạp hơn, trang web cá nhân có thể là lựa chọn thích hợp hơn.” – Tala Safié, giám đốc tại The New York Times.

Tôi là một giám đốc nghệ thuật và đồng thời là nhà thiết kế đồ họa tự do. Đối với tôi, các phương tiện xã hội, đặc biệt là Instagram, sẽ có chức năng hoàn toàn khác nhau tùy thuộc vào cách thức sử dụng.

Với vai trò là một giám đốc nghệ thuật, Instagram là một công cụ hữu hiệu để tìm kiếm người mới. Nhiều nhà minh họa tìm kiếm và theo dõi tôi thông qua kênh này: Họ biết tôi là một giám đốc nghệ thuật bởi vì những nhà minh họa hợp tác đã tag tôi vào khi đăng tải tác phẩm mới. Nếu nhấn thích tác phẩm thì thường tôi sẽ theo dõi họ hoặc có thể sử dụng công cụ lưu trữ để dễ tìm lại.

Instagram thích hợp với các nhà minh họa. Tôi có một bảng Google Doc nơi lưu trữ tên tất cả những người tôi từng xem qua cùng với tác phẩm và trang web của họ. Tôi sẽ đến trang web để tìm hiểu cách họ phân chia các tác phẩm các nhân, bản chỉnh sửa và tác phẩm dành cho khách hàng. Điều này quan trọng phần nào bởi tôi muốn thấy được cách họ tương tác với bài viết và liệu họ có phản hồi tốt. Tuy nhiên tôi nhận thấy rằng Instagram là trang mà các nhà minh họa đăng tải hầu hết các tác phẩm gần đây và họ ngày càng có xu hướng không cập nhật trang web cá nhân nữa. Vì thế nếu muốn biết được năng suất làm việc của một nhà mình họa thì Instagram là một nơi hoàn hảo để tìm hiểu.

Instagram là nền tảng quan trọng với nhà minh họa hơn là trang web. Tôi sẽ không ngại tuyển dụng một người không có trang web và điều này thật sự không phiền chút nào. Thật ra, một vài cái tên lưu trên Google Doc của tôi không hề có trang web cá nhân và chỉ sử dụng phương tiện xã hội. Tuy nhiên tôi không nghĩ rằng điều tương tự sẽ diễn ra đối với các nhà thiết kế đồ họa. Cách họ sử dụng Instagram sẽ không giống với một nhà minh họa.

“Nếu tôi muốn biết được năng suất làm việc của một nhà mình họa thì Instagram là một nơi hoàn hảo để tìm hiểu.”

Trang web là một nhân tố quan trọng đối với nhà thiết kế đồ họa bởi nó cho phép họ phân chia và trình bày tác phẩm của mình một cách tùy ý mà không bị gò bó bởi kích thước, khung lưới và chỉ số hình ảnh. Tôi sử dụng Instagram như là một trang blog không chuyên hoặc quyển nhật ký hơn là một hồ sơ năng lực. Tôi thường đăng tải tác phẩm của mình lên trang web cá nhân nơi tôi có không gian, quyền tự do sắp xếp dự án và thêm vào các ngữ cảnh cần thiết.

Tác phẩm của tôi với vai trò của một nhà thiết kế đồ họa không tuân theo một quy chuẩn thẩm mỹ nào cả. Nó thường có ngữ cảnh cụ thể và tuân theo một bản brief nhất định. Khác với những nhà minh họa, việc đăng tải hình ảnh tất cả các tác phẩm không nhất thiết là phương thức duy nhất để có được việc làm: Sự đa dạng trong tính chất dự án đôi khi không đủ thu hút với một người đang lướt nhanh qua Instagram của tôi. Điều đó có thể phá hoại sự nhất quán và gây chút bối rối.

Quyết định lựa chọn nền tảng để thể hiện tác phẩm đều dựa trên tính chất của tác phẩm, cách truyền tải nó cũng như cách thức bạn muốn thể hiện những kĩ năng khác nhau của mình.